Knotplex: van woekerplaag tot bouwplaat

In de 19de eeuw bracht een botanist Japanse duizendknoop mee van de flanken van een Japanse vulkaan. Ondertussen is het in Europa alle hens aan dek om deze exuberante exoot te verdelgen, onder andere met het giftige glyfosaat. Timelab pakt het anders aan: het ontwikkelde knotplex, bouwplaten van Japanse duizendknoop.

Japanse duizendknoop doet zijn naam alle eer aan. Met zijn lange, houtachtige stengels en grote bladeren overwoekert hij in een mum van tijd bermen en tuinen. Zijn lange wortels beschadigen wegen en gebouwen. En hij is bijna onmogelijk uit te roeien. Laat een kluitje van de moeilijk te verwijderen wortels zitten en in het voorjaar is de Japanse duizendknoop helemaal terug.

Timelab, het makerslab in Gent dat vernieuwende oplossingen bedenkt voor onze veranderende samenleving, broedt al langer op een ander soort oplossing voor deze exoot. Zo maakten ze gin uit Japanse duizendknoop, maar ze zochten een toepassing met een grotere impact. Op dit moment leggen ze de laatste hand aan de ontwikkeling van een bouwplaat uit vermalen plantenresten.

Decentrale productie, globale kennis

“Het idee is eenvoudig,” zegt ingenieur Jolan Soens die voor Timelab op knotplex werkt. “Timelab ontwikkelde een mogelijke formule voor de samenstelling van de plaat als startpunt en ondersteunt de bedrijven die de platen kunnen maken en zelf gebruiken of verkopen. De grondstof wordt aangeleverd door groendiensten die de plant verwijderen.”

Voor de productie werkt Timelab bewust samen met sociale-economiebedrijven. Om te vermijden dat bij de productie en de distributie van de platen te veel vervuilende kilometers moeten worden afgelegd, mikt Timelab op decentrale productie-eenheden op provinciaal niveau, die met het duizendknoopafval uit de regio aan de slag kunnen. De verschillende units delen de gewonnen kennis met elkaar: decentrale productie, globale kennis.

DIY

De eerste verkennende gesprekken met sociale-economiebedrijven zijn gestart. Timelab leert daaruit wat er allemaal mogelijk is binnen hun bestaande praktijken. Om knotplex te maken heb je een shredder, een menger, een pers en een droogoven nodig. “We hebben een DIY-methode ontwikkeld waarvoor de investeringen beperkt zijn,” zegt Jolan Soens. Die eenvoud maakt het gemakkelijker om vlot decentrale productie-eenheden op te zetten in andere sociale-economiebedrijven.

Meubels

In de eerste helft van volgend jaar neemt Timelab, dat voor dit project de steun krijgt van het Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer, een verantwoordelijke in dienst om de behoefte en capaciteiten van sociale-economiebedrijven in kaart te brengen. “Wij leveren het proof of concept en geven de bedrijven zo een duwtje in de rug, ze kunnen dan zelf voortwerken met dit materiaal of andere toepassingen uitwerken. We vragen alleen dat ze die kennis delen met ons zodat wij die ruimer ter beschikking kunnen stellen.” Naast het aanbod van het concept met de technische ondersteuning, zullen ontwerpers van Timelab hun creativiteit botvieren op de mogelijkheden van knotplex.

www.timelab.org