Duurzaam renoveren zonder zorgen

Je wil wel een ecovriendelijk huis, maar je deinst terug voor het kluwen van aannemers, technieken en materialen. Om te vermijden dat mensen afhaken, organiseert Wijkwerf in Gent een collectieve renovatie van een wijk. Aan een 20-tal woningen wordt momenteel volop gewerkt.

Voorbeeldproject

Veel steden in Vlaanderen kampen met een groot percentage slecht geïsoleerde woningen. De coöperatie EnerGent en Transitienetwerk Middenveld zijn vorig najaar in Gent begonnen met een demonstratieproject voor collectieve woningrenovatie in de wijk Macharius-Hernis. Met Wijkwerf, dat in 2015 steun kreeg van het Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer, brengen ze de mogelijkheden van deze formule in kaart en promoten ze.

Vrees voor lijdensweg

“Mensen zijn vaak wel bereid om hun woning op te knappen om energie te besparen, maar ze vinden hun weg niet in de vele mogelijke technieken en materialen, ze zien op tegen de zoektocht naar een goeie aannemer of ze vrezen een lange lijdensweg zodra de werken begonnen zijn,” zegt Ben Bleys, coördinator van Wijkwerf. “Ze dreigen af te haken. Tenzij er iemand is die dat voor hen en met hen kan doen.”

Bij de hand genomen

“Wij nemen ze bij de hand, van begin tot einde,” zegt Bleys. De aangemelde dossiers worden eerst gescreend door de Milieuadvieswinkel, de gratis advieswinkel die door de stad Gent betaald wordt om energiescreenings te doen. “We bekijken wat er moet gebeuren om een woning energiezuiniger te maken en in welke volgorde de ingrepen het best gedaan worden. Dat is voor elke woning anders.” Mogelijke ingrepen zijn de isolatie van dak en zoldervloer, van de gevel en energiezuinige beglazing. Wijkwerf regelt de aannemer, volgt de werken op en helpt mensen een weg te vinden naar de premies van de stad, de distributienetbeheerder Eandis en de Vlaamse overheid.

Lokale aannemers

Wijkwerf selecteerde zelf, met de hulp van de Bouwunie Oost-Vlaanderen en de Confederatie Bouw Oost-Vlaanderen, een aantal aannemers die willen werken volgens de voorwaarden van Wijkwerf voor prijs, organisatie en duurzaamheid. Er werd bewust gekozen voor lokale aannemers, “zodat de afstand met de klant letterlijk en figuurlijk kleiner is”. Omdat de renovatie meteen voor verschillende woningen in een hele wijk gebeurt, kan het tegen scherpe prijzen gebeuren. “We kunnen aannemers namelijk meteen een boel werk garanderen.”

Buren inspireren

Door via de wijk te werken kan Wijkwerf er voor zorgen dat buren elkaar motiveren en inspireren. Wijkwerf hield infoavonden, zitdagen en zelfs een deur-tot-deurcampagne om de buurt te informeren. “De mensen die al hebben ingetekend worden onze ambassadeurs in de wijk.” Daarnaast is er een rol weggelegd voor middenveldorganisaties met een brede aanhang, die het vertrouwen kunnen winnen van eigenaars en hen kunnen overtuigen om in een renovatietraject te stappen. Het gaat bijvoorbeeld om de Gezinsbond, het Gents Milieufront, Beweging.net, Broederlijk Delen en de Gentse Klimaatcoalitie. Ook de buurtorganisatie Buren van de Abdij is nauw betrokken bij Wijkwerf en helpt mee mensen te overtuigen. 

Uitbreiden op drie fronten

Wijkwerf ging van start op 7 oktober vorig jaar. Op dit moment zijn er 110 aanmeldingen van in de wijk en daarbuiten. Het gaat vooral om eigenaars, huurders zijn maar een zeer kleine minderheid. “Misschien vrezen ze dat de huurprijzen de hoogte in gaan na een renovatie.” Meer dan de helft van de aanmeldingen wordt al opgevolgd door de Milieuadvieswinkel, Wijkwerf begeleidt 56 gezinnen en er wordt op dit moment aan een 20-tal woningen gewerkt. Wijkwerf hoopt het project binnenkort uit te breiden op drie fronten. “We willen in een tweede wijk beginnen, we willen het aanbod uitbreiden naar spouwmuren, zonneboilers en zonnepanelen en we willen via brugfiguren graag de doelgroep van de Turkse Gentenaars bereiken.”

Lessen voor de toekomst

Drie lessen trok Ben Bleys in de zes maanden dat Wijkwerf loopt. Eén: zoek een buurtvereniging om een goede basis te hebben om je activiteiten te beginnen en om de buurt te mobiliseren. “We hebben dat voor Macharius-Hernis met de zeer actieve wijkvereniging Buren van de Abdij die ook mee de reclamecampagne stuurt.” Twee: zorg voor een korte keten door lokale aannemers te gebruiken. Drie: persoonlijke begeleiding. “Van zodra de klant zich aanmeldt wordt hij begeleid. We praten over de plannen, we bekijken prijzen en vergelijken offertes. Hij beslist maar wij helpen richting te geven.”